این کارشناس حوزه گردشگری در گفتگو با خبرنگار کردپرس؛ عنوان کرد: صنعت گردشگری در بسیاری از کشورها از تنوع چندانی برخوردار نیست و اغلب آن‌ها به یک ظرفیت خاص مانند جاذبه‌های طبیعی و یا تاریخی، ورزشی و ... وابسته هستند و صنعت گردشگری در آن کشورها حول یکی از این ظرفیت‌ها شکل گرفته و به تدریج بسترساز رونق بسیاری از صنایع و مشاغل خدماتی شده است.

وی یادآور شد: البته عوامل مختلف دیگری هم مانند امنیت، هزینه حمل و نقل، خوراک، اقامت و ... در انتخاب یک مقصد توسط گردشگران اثرگذار هستند. 

مرادی بیستونی صنعت گردشگری در ایران را وابسته یک محور و بخش خاص نداست و گفت: ما شاهد طرفیت‌ها و جاذبه‌های بسیار گسترده و متنوع گردشگری در مناطق مختلف کشور هستیم. این تنوع و گستردگی جاذبه‌های گردشگری در کرمانشاه هم کاملا مشهود است و در واقع کرمانشاه را می توان یک ایران کوچک نامید.

وی کرمانشاه را دارای جاذبه‌های بسیار گسترده طبیعی، تاریخی، فرهنگی، ورزشی، خوراکی و ... توصیف کرد و گفت:
این استان از آثار طبیعی فراوانی مانند کوه‌ها، دشت‌ها، جنگل‌ها، چشمه‌سارها و سراب‌ها، رودخانه‌های متعدد برخوردار است. در کنار آن ها کرمانشاه در حوزه گردشگری تاریخی نیز دارای طیف متنوعی از کتیبه‌ها، سنگ نگاره‌ها، تپه‌ها، بناها، کاروانسراها و دیگر آثار ممتاز تاریخی است و در بخش گردشگری مذهبی هم کرمانشاه دارای آثار متعدد و بسیار ارزشمندی است.

 این کارشناس ادامه داد: همچنین کرمانشاه در حوزه گردشگری ورزشی هم جذابیت‌های ویژه‌ای برخوردار است و پنجمین دیواره صخره‌نوردی جهان و اورست غارهای جهان در کرمانشاه قرار دارند و کوه‌های زیبای منطقه یک جاذبه بسیار مهم برای کوه‌پیمایی و کوهنوردی ایجاد کرده اند. علاوه بر این  سایت‌های مختلفی هم برای پاراگرایدر در سطح استان وجود دارند.  

وی خاطرنشان کرد: هر کدام از این ظرفیت‌ها می‌توانند در شکل گیری یک صنعت گردشگری بسیار پر رونق و پویا نقش آفرین باشند و اقتصاد یک منطقه را متحول کنند.

مرادی بیستونی به عدم  استفاده از ظرفیت‌های موجود در توسعه صنعت گردشگری اشاره کرد و گفت: معمولا در جاهایی که فراوانی وجود دارد، شاهد یک نوع کفران نعمت و اسراف بیش از حد هم هستیم. کرمانشاه هم در چنین وضعیتی گرفتار شده است. کرمانشاه از جاذبه های متعدد تاریخی، طبیعی، ورزشی، دست ساز و ... برخوردار است و با اقلیم کردستان و بخش عربی کشور عراق هم مرز مشترک دارد. علاوه بر این در مسیر شاهراه اصلی شمال غرب به جنوب غرب قرار گرفته و صدها ظرفیت ممتاز برای سرمایه گذاری دارد.

 وی عنوان کرد: متاسفانه بخشی از سرمایه‌گذاری‌هایی که حول محور گردشگری شکل گرفته است، طی این سال‌ها عملا دچار یک رکود اقتصادی شده‌اند در بسیاری از واحدهای گردشگری تعدیل نیرو صورت گرفته و برخی تعطیل شده اند و یا سرمایه گذاری های انجام شده در حال مستهلک شدن هستند.

این کارشناس حوزه گردشگری یادآور شد: نمونه چنین اتفاقی در قصرشیرین رخ داده است. در دهه ۸۰ چندین هتل با ظرفیت ۹۰۰ تخت اقامتی در قصرشیرین ساخته شد. این حجم گسترده از سرمایه‌گذاری با این دورنما صورت گرفت که خسروی همچون گذشته می‌تواند مسیر اصلی برای زیارت عتبات عالیات باشد و این هتل‌ها با اقبال ویژه ای روبرو خواهند شد. ولی متاسفانه مسیر خسروی به دلیل شرایط امنیتی در عراق تا سال ۹۸ بسته ماند و بار اصلی تردد زوار به سمت مهران منتقل شد. صاحبات این هتل‌ها نیز عملا ورشکسته شدند و اغلب این مجموعه‌ها تغییر کاربری دادند.

وی ادامه داد: حتی بازگشایی دوباره  مرز خسروی تاثیر چندانی در احیای صنعت گردشگری قصرشیرین نداشته است. زوار اربعین معمولا از کمربندی قصرشیرین گذر می کنند و حتی ایام اربعین هم ظرفیت معدود هتل‌های فعال هم پر نمی شود و آن‌ها درآمد لازم را برای تداوم فعالیت ندارند. در این شرایط سرمایه گذاری‌های جدید هم دیگر توجیهی ندارد. بخش دولتی هم هیچ وقت برای رونق دوباره هتل‌های قصرشیربن چاره اندیشی نکرد و راهکار مناسبی ارائه نداد.

مرادی بیستونی در ادامه به آثار منفی جنگ اخیر در صنعت گردشگری منطقه اشاره کرد و گفت: کشورهای حاشیه خلیج فارس مانند امارات طی دو دهه اخیر سرمایه گذاری‌های بسیار گسترده‌ای را در حوزه‌ گردشگری انجام داده‌اند و تا پیش از جنگ اخیر افراد بسیار را از سراسر جهان برای تفریح و گردش به منطقه می‌آمدند. ولی از ابتدای وقوع جنگ، صنعت گردشگری امارات تقریبا در یک رکود کامل به سر می‌برد.

وی با اشاره به اینکه در کشور ایران هم شاهد این اثرات منفی بر صنعت گردشگری هستیم در ادامه عنوان کرد: صنعت گردشگری کشور در ایام جنگ عملا وارد یک رکود کامل شد و این وضعیت همچنان ادامه دارد. البته یک اتفاق متفاوت هم رخ داد. در این میان صنعت گردشگری تنها در شهرستان‌های شمال کشور که از این آسیب‌ها مصون مانده‌ بودند از رونق مضاعفی برخوردار شد. در همان روزهای آغاز جنگ شاهد کوچ چند میلیون نفر از ساکنین پایتخت و دیگر استان‌ها به شهرهای شمالی بودیم‌. این شهرها در نوروز هر سال شاهد حضور گردشگران بسیاری بودند ولی اینبار به دلیل وقوع جنگ، پیک حضور گسترده گردشگر از ۲۰ روز به بیش از ۲ ماه افزایش یافت و در این ایام تمامی هتل‌ها و اقامتگاه‌ها  تکمیل ظرفیت بوده و این رونق هنوز کم و بیش ادامه دارد. 

مرادی بیستونی تصریح کرد: در واقع مسافرانی که هر ساله در ایام نوروز به  یزد، شیراز، اصفهان، کرمانشاه و ... می رفتند؛ اینبار راهی شمال شدند.

وی در ادامه سخنانش توقف روند حضور گردشگران در استان را بزرگترین چالش صنعت گردشگری کرمانشاه توصیف کرد و گفت: در خبرگزاری ها عنوان شد کرمانشاه بیشترین میزان حضور گردشگران در ایام نوروز را به خود اختصاص داده است و در ابن ایام حدود ۱۳۰ هزار نفر در هتل‌ها و دیگر مجموعه‌های گردشگری اقامت کرده اند. 

مرادی بیستونی ادامه داد: پرسش اینجاست که واقعا این گردشگرها در آن ایام کجا بودند؟ ظرفیت اقامتی هتل‌ها و هتل بوتیک‌های استان حدود ۴ هزار تخت است که از این ۴ هزار تخت، ۹۰۰ تخت آن در قصرشیرین واقع شده که اغلب واحدهای اقامتی آن تعطیل هستند. اگر در طول ایام نوروز حتی ۳۰ هزار نفر گردشگر هم می آمدند این ۳ هزار تخت باقی مانده در طول ایام نوروز پر می‌شدند.  بسیاری از هتل‌ها مانند هتل آزادگان، هتل جمشید، هتل بوتیک آریو، هتل کوروش، هتل بوتیک صارم الدوله ... به دلیل فقدان مسافر، تعطیل بودند و سطح اشغال بقیه واحدهای اقامتی هم خالی بود. در حالیکه نوروز سال گذشته تمام طرفیت‌های اقامتی استان پر بودند.

وی به دلایل کاهش سفرها اشاره کرد و گفت: در سطح کلان هزینه‌های روزمره بسیار بالا رفته و همه در درجه اول به دنبال تامین مایحتاج ضروری مانند خوراک، مسکن، درمان، تعمیرات هستند و موضوع مسافرت و اقامت در هتل جزو اولویت‌های  درجه چندم خانواده ها شده است و عامل بعدی به موضوع آرامش و امنیت بازمی گردد. مردم برای سفر هم مقصدهایی را انتخاب می کنند که آرامش بیشتری داشته باشند. طبیعی است یک شهر مرزی مانند کرمانشاه در شرایط جنگ و آتش بس، برای بسیاری از گردشگران گزینه اول نباشد و شهرهای شمالی و مرکز ایران در اولویت باشند.

این کارشناس گردشگری همچنین یادِآور شد: در سال‌های گذشته تعداد زیادی از گردشگران خارجی به کرمانشاه می‌آمدند و بخشی از درآمد هتل‌ها از این طریق بود. ولی در این یک سال اخیر به دلیل شرایط جنگی، این روند متوقف شده است.

این کارشناس در ادامه سخنانش به وضعیت بحرانی طرح های سرمایه‌گذاری در دست اجرا در حوزه گردشگری اشاره کرد و گفت: برخی سرمایه گذاران، میلیاردها تومان برای ساخت هتل و هتل بوتیک در کرمانشاه هزینه کرده اند و این مجموعه‌ها امروز باید شروع به فعالیت کنند تا بتوانند اقساط خود را پرداخت کنند. ولی در گام اول با یک چالشی جدی تحت عنوان دوران رکود گردشگری برخورد کرده‌اند.

وی ادامه داد: از طرفی این مجموعه‌ها تعداد زیادی نیروی کار به خدمت گرفته‌اند و برای آن‌ها دوره‌های آموزشی برگزار کرده‌اند ولی با توجه به شرایط فعلی آن جوانی که با هزار امید وارد این عرصه شده مجبور است با این شغل خداحافظی کند.  

این کارشناس گردشگری همچنین عنوان کرد: پروژه‌های متعدد گردشگری در حال ساختی داریم که به واسطه جنگ و بحران اقتصادی با یک چالش خیلی بزرگ مالی مواجه شده‌اند و برآوردهای اولیه آن‌ها با هزینه های جاری همخوانی ندارد. یک سرمایه گذار طبق برآورد کارشناسی قرار بوده با دو میلیارد یا پنج میلیارد تسهیلات، پروژه را به اتمام برساند ولی با تورم فعلی دیگر امکان تجهیز پروژه با ۱۰۰ میلیارد تومان هم میسر نیست و هزینه ها چندین برابر شده است. در واقع این واحدها در همین در میانه کار متوقف شده‌اند و برای تداوم کار نیازمند حمایت ویژه به لحاظ تسهیلاتی هستند.

مرادی بیستونی در مورد حمایت‌های بخش دولتی از صنعت گردشگری گفت: دولت مصوب کرده تا زمان عادی سازی وضعیت، بانک‌ها برای دریافت اقساط به مجموعه‌های گردشگری فشار نیاورند. اما این مصوبه تنها شامل وام‌های زیر ۷۰۰ میلیون تومان می‌شود. در حالیکه یک هتل  و یا حتی اقامتگاه‌های بوم گردی برای حل مشکلات‌شان به وام‌های میلیاردی نیاز دارند. بانک ها مدام برای پرداخت اقساط فشار می آورند ولی واحدی که تعطیل و نیمه تعطیل است دیگر توان پرداخت اقساط را ندارد.

وی تصریح کرد: معافیت‌های بیمه‌ای و بخشودگی جرایم دیرکرد هم تنها شامل واحدهایی می شود که پنجاه نفر و بالاتر پرسنل دارند و هیچ مجموعه گردشگری چنین شرایطی ندارد.

 مرادی به انتقاد از مصوبات حمایتی دولت پرداخت و گفت: هیچ یک از مصوبه‌های دولت برای حمایت از گردشگری کارشناسی نیستند و کارساز نبوده است. اگر این رکود یک ماه یا دو ماه طول بکشد و بعد اوضاع به روال عادی برگردد، قابل تحمل است ولی مدت یک سال است که بخش گردشگری گرفتار این وضعیت است و بدون هیچ حمایتی دولتی، به حال خود رها شده است.

وی چالش دیگر صنعت گردشگری را بروزنشدن نرخنامه‌ها متناسب با افزایش قیمت‌ها دانست و گفت: طی یک سال اخیر قیمت اقلام خوراکی مانند گوشت مرغ، روغن، تخم مرغ، برنج و دیگر افلام، بارها افزایش پیدا کرده و همه صنف‌ها از جمله تولیدکنندگان و عرضه کنندگان مواد غذایی این تغییرات را به طور منظم اعمال می‌کنند ولی دستگاه های متولی همچنان انتظار دارند قیمت غذاها در هتل‌ها و رستوران ها همچنان ثابت باقی بماند. در حالیکه این نرخ نامه‌ها قاعدتا باید رقابتی و آزاد باشد و بخش گردشگری  بتواند متناسب با تورم نرخ ها را  افزایش دهد.

مرادی بیستونی خاطرنشان کرد: ثابت بودن نرخ غذاها در شرایط افزایش قیمت ها یکی از چالش‌های عظیم در بخش خدمات گردشگری است و موجب کاهش کیفیت، کم فروشی در بخش رستوران و یا تعطیلی آن می‌شود.

این کارشناس گردشگری در ادامه به افزایش هزینه‌ها در بخش اقامتی اشاره کرد و گفت: در بخش اقامتی هم هزینه شستشو و یا خرید ملحفه‌ها، حوله ها، دمپایی‌ها، پک های بهداشت شخصی، سلفون و ... بسیار بالا رفته‌ است ولی نرخ نامه ها معمولا پایان سال ثابت می مانند.

وی روند رو به افزایش واحدهای غیرمجاز اقامتی را چالش دیگر صنعت گردشگری توصیف کرد و گفت: این واحدهای اقامتی خرد و غیرمجاز بدون هیچ نظارتی از طریق فضای مجازی آزادانه گردشگران را جذب می کنند درحالیکه هیچ مالیاتی نمی‌دهند و از آب و برق خانگی هم استفاده می‌کنند و نرخ نامه مصوب و پرسنل تحت پوشش بیمه‌ای هم ندارند. تعداد این واحدها هم روز به روز در حال افزایش است.

مرادی بیستونی ادامه داد: مشکل بعدی بالا رفتن دستمزدهای افراد شاغل در هتل ها هستند که واقعا یک فشار مضاعفی را به واحدهای گردشگری وارد کرده است.

وی شرایط فعلی صنعت گردشگری استان کرمانشاه را مشابه شرایطی صنعت گردشگری در قصرشیرین توصیف کرد و گفت: توان تاب آوری صنعت گردشگری در برابر مشکلات در حال اتمام است. بسیاری از هتل‌ها، هتل رستوران‌ها و هتل بوتیک‌ها در حال تعطیلی و یا تعدیل نیرو هستند و سرمایه گذاران این حوزه  روز به روز مقروض‌تر می‌شوند. واحدهای گردشگری یا باید خدمات رسانی را تعطیل کنند و یا اینکه همچنان با مشکلات بجنگند، تا زمانی که دوباره شرایط عادی شود.

این کارشناس حوزه گردشگری تصریح کرد: به لحاظ عملی هیچ حمایت تسهیلاتی برای کاهش فشارهای اقتصادی بر بخش گردشگری، انجام نشده و هیچ چاره اندیشی هم برای رهایی از این همه مشکلات صورت نگرفته است 

وی یادآور شد: آن زمان فکری به حال صاحبان سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته در قصرشیرین نشد و الان هم در شهر کرمانشاه و دیگر شهرهای استان هم شاهد وقوع دوباره این اتفاق تلخ هستیم. و جمله آخر اینکه که ای که دستت می‌رسد کاری بکن ... .